|
Het Nieuwjaarsfeest zoals wij dat kennen, zou nooit in Mongolië bedacht
kunnen zijn. Eindeloos wachten tot het twaalf uur is, lijkt een absurde bezigheid
in een land waarin tijd en tijdsbeleving nog vaak een hele andere waarde hebben
dan in het gejaagde westen. De Mongoliërs hebben dat zelf beter geregeld
met hun eigen Nieuwjaar, meestal rond begin februari. Dat feest duurt een hele
maand. Weliswaar de kortste maand van hun maankalender - bestaande uit slechts
enkele dagen -, maar toch, ze nemen er de tijd voor. Met uitbuiken en verder
bijkomen ligt het openbare leven er dan ook wel een week mee stil. En dan heb
ik het nog niets eens over de intense voorbereidingsperiode. Dagen van te voren
worden de traditionele gestoomde deegballetjes met schapenvlees bereid. Die
worden met honderden op het balkon gezet, waar het in een beetje winter flink
kouder is dan de beste diepvries.
Op de dagen van de viering van deze Witte Maand (Tsagaan Sar) gaat het echter
niet alleen om die enorme stapels deegballetjes samen met de wodka en gefermenteerde
paardenmelk - een lokale lichtalcoholische drank. Het is vooral een feest van
het respect voor de ouderen en het aanhalen van familiebanden en vriendenkringen.
Jongeren bezoeken de ouderen en spreken een rituele groet uit terwijl ze elkaars
armen ondersteunen. Een boeiend en mooi schouwspel, waar wij misschien nog wel
iets van op zouden kunnen steken.
Maar dit jaar ga ik dan toch een keer "ons" nieuwjaar bij een Mongoolse
familie vieren, want daar zijn ze ook wel weer niet te beroerd voor. Voor een
feestje is de Mongoliër is altijd wel te porren. Op de televisie en op
straat zijn op de avond van 31 december de kerstmannen nog niet weg te slaan
(letterlijk want ik zie er twee een potje Mongools worstelen op straat, naast
een paar vuurwerkverkopers die hun eigen koopwaar alvast uitproberen).
Als ik vroeg in de avond bij de familie aankom, staan daar natuurlijk al schalen
met eten te wachten. Aardappelsalades, worsten en augurken, maar al snel komen
ook de deegballetjes op tafel. Bij de derde schaal kijkt een van de jongemannen
op naar zijn zus die het binnenbrengt. Met een grote grijns zegt hij "Hé,
dit is toch nog niet het Mongools Nieuwjaar!".
De hele avond staat de televisie als een dynamische schemerlamp tegen de wand.
Er zijn vooral veel toespraken, want dat hoort hier bij een publieke gebeurtenis.
Niet alleen de president, de premier, de kamervoorzitter en bijna alle ambassadeurs,
maar zelfs de Amerikaanse directeur van een van de Mongoolse banken mag zijn
zegje op de buis doen.
Na een tijdje slaat dan toch enigszins de verveling toe. Een feestje is leuk
maar dan moet er ook wel iets te doen zijn. Moeder ligt al half onderuit op
het bed dat als bank functioneert. De kleine kinderen zorgden nog wel voor wat
vermaak, maar huilen inmiddels af en toe van vermoeidheid. Om tien uur word
dan maar het vuurwerk uitgepakt - "Je wou toch niet echt tot twaalf uur
wachten?!" - en de champagne knalt al om vijf voor elf.
Het laatste uur wordt dan wel net in gezelligheid uitgezeten en dan is het,
na nog wat nerveus gedoe van die Hollander met een klokje en de laatste champagne
fles, wel gedaan. Het laatste vuurwerk wordt nog afgeschoten en dan is het echt
genoeg. Nog voor half één worden degene die van elders komen in
een auto gepropt, terwijl de rest van de familie hun pyjama al opzoekt.
Even later lig ik vertwijfeld in mijn slaapkamer naar het plafond te staren.
Het jaar zal vast wel weer heel snel voorbij gaan, denk ik nog en draai me maar
om.
Gelukkig Nieuwjaar! |